オンライン家庭教師生徒募集中!詳しくはこちらから!

媒介変数表示の曲線の接線

このページは、「媒介変数表示の曲線の接線」の練習問題アーカイブページとなります。
 
この問題の解き方の詳細は↓
媒介変数表示の曲線の接線 で確認できます。

問題アーカイブ01

問題アーカイブ01曲線 \(C\) が媒介変数 \(\theta\) を用いて \(x=\sin2\theta\cos\theta~,~\)\(y=\sin2\theta\sin\theta\) と表されているとき、次の問に答えよ。


\({\small (1)}~\)\(\displaystyle \frac{\,dy\,}{\,dx\,}\) を \(\theta\) の式で表せ。


\({\small (2)}~\)\(C\) 上の \(\theta=\displaystyle \frac{\,\pi\,}{\,6\,}\) に対応する点における接線の方程式を求めよ。

東京書籍|Advanced数学Ⅲ[701] p.134 練習問題A 3

\({\small (1)}~\)\(x=\sin2\theta\cos\theta\) を \(\theta\) で微分すると、


\(\begin{eqnarray}~~~\displaystyle \frac{\,dx\,}{\,d\theta\,}&=&(\sin2\theta\cos\theta)^{\prime}
\\[3pt]~~~&=&(\sin2\theta)^{\prime}\cos\theta+\sin2\theta(\cos\theta)^{\prime}
\\[3pt]~~~&=&2\cos2\theta\cos\theta+\sin2\theta \cdot (-\sin\theta)
\\[3pt]~~~&=&2\cos2\theta\cos\theta-\sin2\theta\sin\theta\end{eqnarray}\)


また、\(y=\sin2\theta\sin\theta\) を \(\theta\) で微分すると、


\(\begin{eqnarray}~~~\displaystyle \frac{\,dy\,}{\,d\theta\,}&=&(\sin2\theta\sin\theta)^{\prime}
\\[3pt]~~~&=&(\sin2\theta)^{\prime}\sin\theta+\sin2\theta(\sin\theta)^{\prime}
\\[3pt]~~~&=&2\cos2\theta\sin\theta+\sin2\theta\cos\theta\end{eqnarray}\)


よって、\(\displaystyle \frac{\,dy\,}{\,dx\,}\) は、


\(\begin{eqnarray}~~~\displaystyle \frac{\,dy\,}{\,dx\,}&=&\displaystyle \frac{\,\displaystyle \frac{\,dy\,}{\,d\theta\,}\,}{\,\displaystyle \frac{\,dx\,}{\,d\theta\,}\,}
\\[5pt]~~~&=&\displaystyle \frac{\,2\cos2\theta\sin\theta+\sin2\theta\cos\theta\,}{\,2\cos2\theta\cos\theta-\sin2\theta\sin\theta\,}\end{eqnarray}\)


したがって、\(\displaystyle \frac{\,dy\,}{\,dx\,}=\displaystyle \frac{\,2\cos2\theta\sin\theta+\sin2\theta\cos\theta\,}{\,2\cos2\theta\cos\theta-\sin2\theta\sin\theta\,}\) となる
 
 
\({\small (2)}~\)\(\theta=\displaystyle \frac{\,\pi\,}{\,6\,}\) を \(x=\sin2\theta\cos\theta\) に代入すると、


\(\begin{eqnarray}~~~x&=&\sin\displaystyle \frac{\,\pi\,}{\,3\,}\cos\displaystyle \frac{\,\pi\,}{\,6\,}
\\[5pt]~~~&=&\displaystyle \frac{\,\sqrt{\,3\,}\,}{\,2\,} \cdot \displaystyle \frac{\,\sqrt{\,3\,}\,}{\,2\,}
\\[5pt]~~~&=&\displaystyle \frac{\,3\,}{\,4\,}\end{eqnarray}\)


また、\(\theta=\displaystyle \frac{\,\pi\,}{\,6\,}\) を \(y=\sin2\theta\sin\theta\) に代入すると、


\(\begin{eqnarray}~~~y&=&\sin\displaystyle \frac{\,\pi\,}{\,3\,}\sin\displaystyle \frac{\,\pi\,}{\,6\,}
\\[5pt]~~~&=&\displaystyle \frac{\,\sqrt{\,3\,}\,}{\,2\,} \cdot \displaystyle \frac{\,1\,}{\,2\,}
\\[5pt]~~~&=&\displaystyle \frac{\,\sqrt{\,3\,}\,}{\,4\,}\end{eqnarray}\)


よって、接点の座標は \(\left(\displaystyle \frac{\,3\,}{\,4\,}~,~\displaystyle \frac{\,\sqrt{\,3\,}\,}{\,4\,}\right)\) となる
 
これより、\({\small (1)}\) に \(\theta=\displaystyle \frac{\,\pi\,}{\,6\,}\) を代入して、接線の傾きを求めると、


\(\begin{eqnarray}~~~&&\displaystyle \frac{\,2\cos\displaystyle \frac{\,\pi\,}{\,3\,}\sin\displaystyle \frac{\,\pi\,}{\,6\,}+\sin\displaystyle \frac{\,\pi\,}{\,3\,}\cos\displaystyle \frac{\,\pi\,}{\,6\,}\,}{\,2\cos\displaystyle \frac{\,\pi\,}{\,3\,}\cos\displaystyle \frac{\,\pi\,}{\,6\,}-\sin\displaystyle \frac{\,\pi\,}{\,3\,}\sin\displaystyle \frac{\,\pi\,}{\,6\,}\,}
\\[5pt]~~~&=&\displaystyle \frac{\,2 \cdot \displaystyle \frac{\,1\,}{\,2\,} \cdot \displaystyle \frac{\,1\,}{\,2\,}+\displaystyle \frac{\,\sqrt{\,3\,}\,}{\,2\,} \cdot \displaystyle \frac{\,\sqrt{\,3\,}\,}{\,2\,}\,}{\,2 \cdot \displaystyle \frac{\,1\,}{\,2\,} \cdot \displaystyle \frac{\,\sqrt{\,3\,}\,}{\,2\,}-\displaystyle \frac{\,\sqrt{\,3\,}\,}{\,2\,} \cdot \displaystyle \frac{\,1\,}{\,2\,}\,}
\\[5pt]~~~&=&\displaystyle \frac{\,\displaystyle \frac{\,1\,}{\,2\,}+\displaystyle \frac{\,3\,}{\,4\,}\,}{\,\displaystyle \frac{\,\sqrt{\,3\,}\,}{\,2\,}-\displaystyle \frac{\,\sqrt{\,3\,}\,}{\,4\,}\,}
\\[5pt]~~~&=&\displaystyle \frac{\,\displaystyle \frac{\,5\,}{\,4\,}\,}{\,\displaystyle \frac{\,\sqrt{\,3\,}\,}{\,4\,}\,}
\\[5pt]~~~&=&\displaystyle \frac{\,5\,}{\,4\,}{\, \small \times \,}\displaystyle \frac{\,4\,}{\,\sqrt{\,3\,}\,}
\\[5pt]~~~&=&\displaystyle \frac{\,5\,}{\,\sqrt{\,3\,}\,}
\\[5pt]~~~&=&\displaystyle \frac{\,5\sqrt{\,3\,}\,}{\,3\,}\end{eqnarray}\)
 
よって、点 \(\left(\displaystyle \frac{\,3\,}{\,4\,}~,~\displaystyle \frac{\,\sqrt{\,3\,}\,}{\,4\,}\right)\) における傾き \(\displaystyle \frac{\,5\sqrt{\,3\,}\,}{\,3\,}\) の接線の方程式は、


\(\begin{eqnarray}~~~y-\displaystyle \frac{\,\sqrt{\,3\,}\,}{\,4\,}&=&\displaystyle \frac{\,5\sqrt{\,3\,}\,}{\,3\,}\left(x-\displaystyle \frac{\,3\,}{\,4\,}\right)
\\[5pt]~~~y-\displaystyle \frac{\,\sqrt{\,3\,}\,}{\,4\,}&=&\displaystyle \frac{\,5\sqrt{\,3\,}\,}{\,3\,}x-\displaystyle \frac{\,5\sqrt{\,3\,}\,}{\,4\,}
\\[5pt]~~~y&=&\displaystyle \frac{\,5\sqrt{\,3\,}\,}{\,3\,}x-\displaystyle \frac{\,5\sqrt{\,3\,}\,}{\,4\,}+\displaystyle \frac{\,\sqrt{\,3\,}\,}{\,4\,}
\\[5pt]~~~y&=&\displaystyle \frac{\,5\sqrt{\,3\,}\,}{\,3\,}x-\displaystyle \frac{\,4\sqrt{\,3\,}\,}{\,4\,}
\\[5pt]~~~y&=&\displaystyle \frac{\,5\sqrt{\,3\,}\,}{\,3\,}x-\sqrt{\,3\,}\end{eqnarray}\)


したがって、\(y=\displaystyle \frac{\,5\sqrt{\,3\,}\,}{\,3\,}x-\sqrt{\,3\,}\) となる